Bayat Benzin Nedir? Motora Ne Gibi Zararlar Verebilir?
Bayat benzin, uzun süre depoda, bidonda veya yakıt tankında beklemiş ve kimyasal özelliklerini kaybetmeye başlamış benzine verilen isimdir. Benzin aslında birçok uçucu hidrokarbonun karışımından oluşur. Zaman geçtikçe bu uçucu maddelerin bir kısmı buharlaşır ve benzinin yanma kalitesi düşer. Ayrıca benzin hava ile temas ettiğinde oksidasyon adı verilen kimyasal bir değişim meydana gelir ve yakıtın yapısı bozulmaya başlar.
Genellikle benzin 1–2 ay beklediğinde kalitesini kaybetmeye başlar. Özellikle sıcak ortamda, güneş altında veya kapağı tam kapalı olmayan bidonlarda bu süre daha da kısalabilir.
Bayatlamış benzin motorun düzgün yanma yapmasını engeller ve çeşitli arızalara neden olabilir.
Bayat benzin en çok karbüratörlü küçük benzinli motorlarda sorun oluşturur. Çim biçme makineleri, motorlu tırpanlar, su motorları, jeneratörler ve küçük bahçe makineleri uzun süre kullanılmadığında depodaki benzin bozulabilir. Bu durumda motor zor çalışır, tekleme yapar veya hiç çalışmayabilir.
Bayat benzinin bir diğer önemli etkisi de karbüratörde tortu oluşmasıdır. Bekleyen benzin zamanla reçine benzeri yapışkan bir madde oluşturabilir. Bu tortular karbüratör içindeki küçük yakıt kanallarını ve memeleri tıkayabilir. Sonuç olarak motor yeterli yakıt alamaz ve çalışmama sorunu ortaya çıkar.
2 Zamanlı Motorlarda Bayat Yağlı Benzin
Motorlu tırpan, ağaç kesme motoru (testere) ve bazı küçük bahçe makinelerinde kullanılan 2 zamanlı motorlarda benzin ile motor yağı karıştırılarak kullanılır. Bu karışıma genellikle “yağlı benzin” denir.
Yağlı benzin normal benzine göre çok daha hızlı bozulur. Çünkü karışımdaki yağ zamanla benzinden ayrışabilir ve yakıtın homojen yapısı bozulur. Ayrıca bekleyen yağlı benzin karbüratörde daha fazla tortu ve yapışkan kalıntı bırakabilir.
Bu nedenle 2 zamanlı motorlarda yakıt karışımının mümkünse 2–3 hafta içinde tüketilmesi önerilir.
Uzun süre beklemiş yağlı benzin kullanıldığında şu sorunlar görülebilir:
Motor zor çalışır
Motor gaz yemeyebilir
Buji kirlenebilir
Karbüratör memeleri tıkanabilir
Motor düzensiz çalışabilir
Bu tür sorunların önüne geçmek için 2 zamanlı makinelerde taze benzin ve taze yağ karışımı hazırlanması önemlidir. Eğer makine uzun süre kullanılmayacaksa depodaki yakıt boşaltılmalı ve karbüratörde yakıt bırakılmamalıdır.
Benzinli Bahçe Motorları Sezon Başlarında Neden Çalışmaz?
Benzinli bahçe makinelerinde motorun çalışmaması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Motorlu tırpan, çim biçme makinesi, çapa makinesi, su motoru veya benzinli jeneratör gibi küçük motorlu makineler uzun süre kullanılmadan beklediğinde ilk çalıştırmada sorun çıkarabilir. Bu durum çoğu zaman büyük bir arızadan değil, yakıtın uzun süre beklemesinden kaynaklanır.
Benzinli bahçe motorlarının çalışmamasının en yaygın sebeplerinden biri depoda uzun süre beklemiş veya bayatlamış benzindir. Benzin zamanla kimyasal özelliklerini kaybeder ve içindeki uçucu maddelerin bir kısmı buharlaşır. Bu durum yakıtın yanma kalitesini düşürür ve motorun düzgün çalışmasını zorlaştırabilir.
Uzun süre beklemiş benzin sadece yanma kalitesini düşürmekle kalmaz, aynı zamanda yakıt sisteminde de sorunlara neden olabilir. Bekleyen benzin zamanla tortu, reçine veya sakız benzeri kalıntılar oluşturabilir. Bu kalıntılar karbüratör içindeki küçük yakıt kanallarını ve memeleri tıkayarak yakıt akışını bozabilir. Yakıtın motora yeterli miktarda ulaşmaması sonucunda motor çalışmayabilir veya çalışsa bile düzensiz çalışabilir.
Beklemiş benzinin bir diğer önemli zararı ise karbüratör içindeki diyaframlara zarar verebilmesidir. Özellikle diyaframlı karbüratör kullanan motorlu tırpan ve ağaç kesme motorlarında bu durum daha sık görülür. Uzun süre bekleyen yakıt diyaframların sertleşmesine veya esnekliğini kaybetmesine neden olabilir. Diyaframların düzgün çalışmaması durumunda karbüratör yakıtı doğru şekilde pompalayamaz ve motor çalışmakta zorlanır.
Bazı durumlarda karbüratör sökülüp temizlenerek sorun giderilebilir. Ancak beklemiş benzinin oluşturduğu tortular çok fazla ise karbüratör içindeki kanallar tamamen tıkanabilir veya diyaframlar kullanılamaz hale gelebilir. Böyle durumlarda karbüratörün temizlenmesi yeterli olmayabilir ve karbüratörün değiştirilmesi gerekebilir.
Bu tür sorunların önüne geçmek için benzinli bahçe makinelerinde mümkün olduğunca taze benzin kullanılması ve makine uzun süre kullanılmayacaksa depodaki yakıtın boşaltılması önerilir. Bu basit önlem, karbüratörün zarar görmesini ve gereksiz parça değişimlerini büyük ölçüde önleyebilir.
Uzun Süre Beklemiş Bahçe Motorunu İlk Çalıştırmada Ne Yapmalı?
Benzinli bahçe makineleri bazen uzun süre kullanılmadan bekleyebilir. Motorlu tırpan, çim biçme makinesi, çapa makinesi, su motoru veya benzinli jeneratör gibi makineler özellikle kış aylarında veya sezon dışında aylarca çalıştırılmadan kalabilir. Bu tür makineleri tekrar kullanmadan önce bazı basit kontroller yapmak, motorun daha kolay çalışmasını sağlar ve olası arızaların önüne geçebilir.
Uzun süre çalıştırılmadan bekleyen makinelerde en sık karşılaşılan sorun depoda kalan benzinin bayatlamasıdır. Benzin zamanla özelliğini kaybedebilir ve yakıt sisteminde tortu oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle makineyi çalıştırmadan önce depodaki benzinin uzun süredir bekleyip beklemediği kontrol edilmelidir. Eğer benzin uzun süre depoda kaldıysa en doğru yöntem eski benzini boşaltmak ve taze benzin kullanmaktır.
Beklemiş benzin sadece yakıtın kalitesini düşürmekle kalmaz, aynı zamanda karbüratör içinde tortu oluşmasına da sebep olabilir. Bu tortular karbüratör içindeki küçük yakıt kanallarını tıkayarak motorun çalışmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle uzun süre beklemiş makinelerde karbüratörün temiz olması ve yakıtın düzgün şekilde motora ulaşması önemlidir.
Motoru çalıştırmadan önce bujinin kontrol edilmesi de faydalı olur. Uzun süre çalıştırılmayan makinelerde buji kirlenmiş veya nemlenmiş olabilir. Buji sökülüp temizlenebilir veya gerekiyorsa yenisi ile değiştirilebilir.
Ayrıca hava filtresi de kontrol edilmelidir. Kirli veya tıkalı bir hava filtresi motorun düzgün çalışmasını engelleyebilir ve motorun zor çalışmasına neden olabilir. Hava filtresi temizlenmeli veya çok kirli ise değiştirilmelidir.
Bu basit kontroller yapıldıktan sonra makine genellikle sorunsuz şekilde çalıştırılabilir. Ancak yapılan tüm kontroller ve işlemlere rağmen motor yine de çalışmıyorsa yakıt sistemi, karbüratör veya ateşleme sistemiyle ilgili daha ciddi bir arıza olabilir. Böyle durumlarda makinenin zorlanmaması ve daha büyük arızalar oluşmaması için en yakın yetkili servise veya deneyimli bir tamirciye götürülmesi gerekebilir.